Күлжиян Қалиеваның киіз өнері: Ата кәсіпті жаңғыртқан СҚО шебері
Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданының Талшық ауылының тумасы Күлжиян Шәріпқызы Қалиева ата-анасынан дарыған қолөнерді бүгінде заманауи кәсіпке айналдырып отыр. Қарапайым малшы отбасында өскен Күлжиян анасының жанында жүріп кесте тігу, құрақ құрау және жүннен бұйым жасаудың қыр-сырын үйренген.
Жүннің пайдасы: Денсаулық пен тұрмысқа қажеттілік
Күлжиянның айтуынша, жүн өндіру – ата-бабамыздан келе жатқан, пайдасы мол кәсіп. Қой жүнінің адам денсаулығына берері көп:
- Ол ауа өткізеді және суды сіңіріп, тез кебеді.
- Емдік (ревматизм, радикулит) және антибактериялық қасиетке ие.
- Қыста жылы, жазда салқын болады, жүйке жүйесін тыныштандырады.
- Жүннен алынатын ланолин табиғи майы косметологияда сұранысқа ие.
Қазақы қойдың қылшықты жүнінен текемет, алаша, сырмақ жасалса, миронос қойдың биязы жұмсақ жүнінен жасалған бұйымдар медицинада белбеулер, тізеліктер ретінде қолданылады.
Киіз өнерін меңгеру және даму жолы
Тігін өнерін мектеп бітіргеннен кейін, Щучинск педучилищесінде оқыған Күлжиян кейін денсаулығына байланысты ауылда шағын тігін цехын ашады. 2018 жылы мемлекеттік грант ұтып алып, цехын қажетті құрал-жабдықтармен толықтырады.
Киіз қолөнеріне деген қызығушылығы оны Қарағанды облысынан Гүлбаршын Матниязова сияқты хас шеберді іздеуге итермеледі. Күлжиян Озерное ауылына барып, киіз басу өнерінің, соның ішінде жібек матаға оюды отырғызу, тәпішке, кеудеше, шапан тігу техникасын тегін меңгеріп келген. Ұстазынан: «Ата-бабамыздан келе жатқан асыл мұраны дамытып, өскелең ұрпаққа үйретіп, кәсіп ашу үшін келдім» деп ниетін ашық айтқан.
Қазіргі уақытта Күлжиян киізден күнделікті тұрмысқа қажеттінің бәрін дерлік жасауда: шұлық, кеудеше, бас киім, тәпішке (бағасы 3500 теңгеден басталады), етік, шапан, жамылғы, автокөлік орындығының тысы. Мысалы, оның қолынан шыққан жібек матаға бастырылған жүннен жасалған ұзын шапанның бағасы жүз мың – жүз елу мың теңге көлемінде.
Шеберлік сағаттарын өткізіп, қолөнерге қызығушылық танытқан қыз-келіншектерге: «Кисең киім, сатсаң пұл, айырбастасаң тамақ, сыйлыққа берсең де ұялмайсың» деп насихаттайды.
Болашаққа жоспар және мемлекеттік қолдау
Күлжиян Instagram арқылы тапсырыстар қабылдауда. Ол миронос қойдың таза жүнін ұстазымен бірге Тараздан алдырады.
Киіз шеберінің басты арманы – грантын ұтып алып, аудан орталығынан цех ашу. Ол цехта әлемдік жаңа технологиямен жабдықталған 3D бағдарламасымен басқарылатын робот станоктарын сатып алып, киіз өрнектейтін машинамен бөстек, төр көрпе, сырмақ, текемет жасап шығаруды жоспарлайды.
«Қытайдың арзан шапанын кигенше, ұлттық нақыштағы қазақы брендке не жетсін! Пайдалы әрі қолжетімді. Ұлттық қолөнерді дамытуға мемлекет тарапынан субсидия берілетін болса, кәсібімізді әлемдік деңгейге шығарар едік», – деп Күлжиян өз ойын қорытындылады.
